ทบทวนวิชาภาษาไทย TH103 บทที่ 2

1. ประโยคคืออะไร ประโยคคือกลุ่มคำที่บอกว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร เพื่อใคร เพราะอะไร
2. ชนิดของประโยค ประโยคมี 3 ชนิด
2.1 ประโยคความเดียว
ตัวอย่าง นักศึกษากลุ่มนี้ขยันมาก
ปล.กริยาของประโยคได้แก่ ขยัน เป็น สิ้นสุด คิดทำลาย ช่วยสมาน คือ ตามลำดับ
2.2 ประโยคความรวม
ตัวอย่าง เขาขาดเรียนบ่อยจึงเรียนไม่ทันเพื่อน
เขาขาดเรียนบ่อย = ประโยคความเดียว , จึง = คำเชื่อม , เรียนไม่ทันเพื่อน = ประโยคความเดียว
ปล.คำเชื่อมของประโยคได้แก่ จึง ถ้า นอกจาก ถึงแม้ว่า_ก็ แต่ ตามลำดับ
2.3ประโยคคำซ้อน คือประโยคความเดียวที่มีความสำคัญไม่เท่ากันซ้อนกันอยู่
ตัวอย่าง กล้วยเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางอาหารสูงมาก
กล้วย = ภาคประธาน , เป็นผลไม้ = ภาคแสดง , ที่มีคุณค่าทางอาหารสูงมาก = ส่วนขยายภาพแสดง
3. การเรียบเรียงประโยคความเดียว
3.1 การเรียบเรียงประโยคความเดียว
ประโยคความเดียว = 1 ภาคประธาน + 1 ภาคแสดง (อาจมีกรรมในบ้างกรณี)
ประธาน + กริยา = สุนัข + เห่า
ประธาน + กริยา + กรรม = เธอ + ชอบ + ดอกไม้
ประธาน + ขยายประธาน + กริยา + ขยายกริยา = นักศึกษา + สาวสวยคนนั้น + เรียน + เก่งมาก
ประธาน + ขยายประธาน + กริยา + กรรม + ขยายกรรม = กระรอก + ตัวนั้น + กัด + ชมพู่ + หลายลูก ประธาน + กริยา + กรรม + ขยายกรรม + ขยายกริยา = โฆษก + แนะนำ + นักร้อง + คนสวย + อย่างละเอียด
ตัวอย่าง การจัดการเพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของสมาชิกได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด + เป็นสิ่งสำคัญ
3.2 การเรียบเรียงประโยคความรวม
3.2.1 การใช้คำเชื่อม
3.2.1.1 การเชื่อมประโยคที่มีความสัมพันธ์กันทางเวลา
เช่น ขณะที่_ก็, พอ_ก็, กว่า_ก็, เมื่อ, ระหว่างที่, แล้ว, แล้วก็ เป็นต้น
ตัวอย่าง กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้
3.2.1.2 การเชื่อมประโยคที่เป็นเหตุเป็นผลกัน เช่น เนื่องจาก, เพราะ, จน, จึง, เพื่อ, ถ้า, ถ้า_ก็ เป็นต้น ตัวอย่าง เมื่อร่างกายสะสมไขมันไว้มาก พลังงานในร่างกายก็จะมีมากขึ้น
3.2.1.3 การเชื่อมประโยคในทำนองเดียวกัน เช่น และ, ทั้ง_และ เป็นต้น
ตัวอย่าง ผู้ชายคนนั้นเรียนเก่งและเป็นคนดี
3.2.1.4 การเชื่อมประโยคที่มีความหมายขัดแย้ง เช่น แต่, แต่ทว่า, แม้กระนั้น, แม้_ก็, ถึง_ก็ เป็นต้น
ตัวอย่าง ผู้หญิงคนนั้นหน้าตาไม่ดีแต่เรียกเก่งมาก
3.2.1.5 การเชื่อประโยคที่เป็นตัวเลือก เช่น หรือ, หรือไม่ก็
ตัวอย่าง คุณจะไปเที่ยวกับฉันหรือจะกลับบ้าน
3.2.1.6 การเชื่อมคำที่มีใช้ขยายความ เช่น เหมือน, โดย ตัวอย่าง เขาเตรียมตัวสอบโดยอ่านหนังสือทุกวัน 3.2.2 การละคำ
ตัวอย่าง
เธอเป็นคนพูดเพราะ
เธอเป็นคนเอาใจเก่ง
เพื่อนร่วมงานทุกคนรักเธอ
เพื่อนร่วมงานทุกคนเอ็นดูเธอ
= เธอเป็นคนพูดเพราะและเอาใจเก่ง เพื่อนร่วมงานทุกคนจึงรักและเอ็นดูเธอ
3.2.3 การแทนคำ
ตัวอย่าง
พวกเราไม่ได้ไปดูคอนเสิร์ต
พวกเราต้องอ่านหนังสือสอบ
= พวกเราไม่ได้ไปดูคอนเสิร์ตเพราะต่างก็ต้องอ่านหนังสือสอบ
3.3 การเรียบเรียงประโยคคำซ้อน
3.3.1 ประโยคคำซ้อนที่มีประโยคความเดียวขยายนาม
โดยใช้คำว่า ที่, ซึ่ง, ผู้, อัน นำหน้าประโยคขยาย
ตัวอย่าง
การหัวเราะเป็นยาขนานหนึ่ง
การหัวเราะขจัดโรคทางกายได้
= การหัวเราะเป็นยาขนานหนึ่งซึ่งขจัดโรคทางกายได้
3.3.2 ประโยคความซ้อนที่มีประโยคความเดียวขยายกริยา
ใช้คำว่า ที่, ว่า นำหน้าประโยคขยาย
ตัวอย่าง
พ่อแม่มีความสุข
ลูกเป็นเด็กดี
= พ่อแม่มีความสุขที่ลูกเป็นเด็กดี
3.3.3 ประโยคความรวมที่ประกอบด้วยประโยคความเดียวหลายประโยค
ตัวอย่าง เขายินดีฟังคำวิจารณ์ของคนอื่น และใช้คำวิจารณ์นั้นให้เป็นประโยชน์แทนที่จะโกรธคนวิจารณ์
3.3.4 ประโยคซ้อนที่มีประโยคขยายประโยค ตัวอย่าง เขาเป็นฆราวาสผู้มีวัตรปฏิบัติอันงดงามเสมอมา ผู้มีวัตรปฏิบัติ ขยาย เข้าเป็นฆราวาส / อันงดงามเสมอมา ขยาย ผู้มีวัตรปฏิบัติ